تبليغاتX
کیدی - هیچ نویسنده‌ای نمی تواند اهل‌هوا را بنویسد ـ هرا ، سیاورشن
کیدی

 

آقای پرخو، تفاوت موسیقی هرمزگان با موسیـقی دیـگر منـاطق جنـوب ایـران در چیست؟ یا بهتر بگویم تشخص موسیـقی هرمزگان در چیست؟

در گویش، در سازها و ریتم‌ها تفاوت چندانی نیست.

ولی وقتی یک نفر مثلا در خوزستان بدون کلام عود بنوازد باز هم با نوای عود یک بندرعباسی متفاوت است!

بین خوزستان و بندرعباس بله ولی من بوشهر را مد نظر دارم. موسیقی خوزستان به طرف موسیقی عربی می‌رود. البته همان هم در واقع ایرانی است. مثلا یک نوع موسیقی عربی هست به نام موسیقی "بسته". کلمه بسته هم خودش فارسی است. حتی عود هم از ایران به آنجا رفته.

چرا منطقه جنوب بیشتر اهل موسیقی اند؟

به علت بیکاری! قبلا در اینجا بیشتر مردم خیـلی از مـاههای ســـال بیکار بـودند. سـه مـاه کار بود و باقی استراحت. یا شش ماه کار و باقی بیکار. البته به جز بازاریان که تعداد آنها بسیـار انـدک بـود. هزار نفـر غواص بود ده نفر هم بازاری.

ولی میگـوینـد مـوسیـقی جـزئی از کار مـردم جنـوب بـوده اسـت! علـت ماندگاری‌اش هم همین است.

نه! موسیقی جزئی از کار نبوده، موسیقی برای کمک به کار بوده نه جــزئی از کـــار.

پس به هـر حال توجـه بـه موسیقی از روی بیکاری نبوده!

ببینید یک غواص نه ماه بیکار بود. وضع مالی‌اش هم خوب بود. اینها شب و روز می‌زدند و می‌رقصیدند. اگر عروسی بود، موسیقی عروسی می‌زدند اگر نه زار میزدند. زار نبود لیوا می‌زدند. همیشه خوش بودند. و این مساله متاسفانه هنوز روی ما تاثیر دارد.

چرا متاسفانه؟

نه موضوع موسیقی اش، موضوع بیکاری و بیخیالی‌اش. آن زمان اگر آب نبود می‌رفتد از راههای دور آب می‌آوردند ولی الان اگر در بندرلنگه آب قطع شود یک نفر حتی به خودش زحمت نمی‌دهد با یک تماس تلفنی هم که شده پیگیری کند که چرا آب قطع شده!

چرا موسیقی ما پیشرفت نکرده است؟

ببینید موسیقی جنوب، به ویژه بندرلنگه همراه با رقص است. و ما الان نمیتوانیم برقصیم. من یک تئاتر در جشنواره فجر اجرا کردم به نام گل اندام. هیچکس به ما نگفت بالای چشمان ابروست. حتی موسیقی ما در اختتامیه فجر هم اجرا شد. ولی وقتی همین تئاتر را در بندرلنگه اجرا کردیم تمام مسولین و ادارات با ما درگیر شدند.

باید یک نفر باشد که بفهمد، آگاه باشد. متاسفانه ما در بندرلنگه مسئول باسواد نداریم. سواد داشتن به مدرک تحصیلی نیست. تا یک نفر در یک رشته هنری تبحر نداشته باشد بی‌سواد است. /با خنده/ اگر کسی عکاسی بلد نباشد بی‌سواد است.

تئاتر را از کی شروع کردید؟

از زمان کودکی. ما در مراسمهای عروسی‌مان تئاتر داشتیم. ولی شروع کار حرفه‌ای در سال ۵۴ بود.

درخارج از کشور چطور با کارهای شما آشنا شدند و چگونه به فرانسه دعوت شدید؟

خب فیلم اجراهای ما را دیده بودند و ما را توسط یک رابط پیدا کردند. و خودشان آمدند و کار ما را دیدند. و از ما دعوت کردند.

چه اجراهایی داشتید؟

اول باسنک اجرا کردیم. بعد طبق قانون اهل‌هوا اول مشایخ، سادات، زار و نوبان را اجرا کردیم.

چه کسی غنی میکرد؟1

عیسی قادری از روستای سلخ ِ قشم.

استقبال از اجراها چطور بود؟

خوب بود. در حین اجرا چند تن از تماشاگران از خود بی خود شدند. آنها هم زار داشتند. یکی از خوانندگان فرانسوی اینقدر تحت تاثیر قرار گرفته بود که آمد و دستان عیسی قادری را بوسید. در پایان برای اجرا به کشور سوئد هم دعوت شدیم.

خب کمیبحث را عوض کنیم، رفت و آمدهایی که در گذشته با آفریقا داشتهایم چقدر در فرهنگ ما تاثیر گذاشته است؟

سیستم زندگی ما به شدت تحت تاثیر زنگبار است. همین شیشه‌های رنگی در در و پنجرهها را نگاه کنید. می‌دانید کاربردش چیست؟ نور متصاعد از این شیشه‌ها باعث میشود حشرات وارد خانه نشوند. شما خانه‌های قدیمی لنگه را ببینید اصلا پشه و مگس در آن پر نمی‌زند. اینها همه از زنگبار آمده است. حتی در خانه‌ها هم همینطور.

عروسیها ما هم برگرفته از عروسی‌های آنهاست. و خیلی چیزهای دیگر. . .

مسیر حرکت چطور بوده ؟

اول می‌رفتند بصره از آنجا خرما بار می‌زدند و از آنجا می‌رفتند یمن، زنگبار و حتی ماداگاسگار.

کتاب اهلهوای غلامحسین ساعدی را حتما خوانده‌اید نظرتان چیست؟

من بارها گفته ام هیچ نویسنده‌ای نمیتواند اهل‌هوا را بنویسد، چون یک چیزهایی هست که قلم توانایی نوشتن آنها را ندارد. فقط باید دید و درک کرد.

در حال حاضر در بندرلنگه کسی هست که زبان سواحیلی را بداند؟

بله. حاجیآمنه توانایی خواندن به زبان سواحیلی را دارد.

از نوادگان ماما قدم کسی باقی مانده است؟

نه هیچ کس نمانده است! اغلب کسانی که در جوانی به جرگه اهلهوا در میآیند عقیم می‌شوند.

شما هم باد دارید؟

هیچکس در دنیا نیست که باد نداشته باشد. من این را می‌توانم ثابت کنم. یکی بادش باحجاب است و یکی نه می‌خواهد بیاید و خودش را معرفی کند که من هستم!

چرا بادها بیشتر اصلیت آفریقایی دارند؟

به خاطر اعتقاد و اهل موسیقی بودنشان.

اگر اینطور باشد پس باید کولی‌ها هم اهل هوا باشند. چون آنها هم اهل موسیقی‌اند!

نه. موسیقی کولیان باد را فراری می‌دهد. باد موسیقی سنگین می‌خواهد. موسیقی که از خود ‌بیخودت کند. ریتم باید خمارت کند.

ممنون از اینـکه ما را پذیـرفتیـد. چیـزهای زیادی یاد گرفتیم.

خیلی خوش آمدید. هر وقت سوالی داشتید من در خدمتم.

1. غنی کردن ـ آواز خواندن


لينك ثابت | نويسنده | موضوع | تاريخ |